• About WordPress
    • WordPress.org
    • Documentation
    • Learn WordPress
    • Support
    • Feedback
  • Log in
  • AMP
    • View AMP version
  • Edit Home Page
Close Menu
Qaran24 News
  • Home
  • Warka
  • News English
  • Opinion
  • Business
  • Contact Us
  • About us
  • Authors
  • Privacy Policy
Categories
  • Authors
  • Awdal State
  • Business
  • Galmudug
  • Hirshabelle
  • legal opinion
  • News English
  • Opinion
  • Puntland
  • Somalia
  • Somaliland
  • SSC Khaatumo
  • Warka
X (Twitter)
X (Twitter)
Qaran24 News
  • Home
  • Warka
  • News English
  • Opinion
  • Business
  • Contact Us
  • About us
  • Authors
  • Privacy Policy
Monday, July 27
Qaran24 News
  • Home
  • Warka
  • News English
  • Opinion
  • Authors
  • About us
  • Contact Us
qaran24.com » News English » The Somali Future Council- Whom Does It Represent, and What Is It Asking of the International Community?
News English

The Somali Future Council- Whom Does It Represent, and What Is It Asking of the International Community?

Osman OmarBy Osman Omar27 July 2026No Comments9 Mins Read
Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr WhatsApp VKontakte Email
Falanqayn uu qoray Somali Insider Warqad furan oo uu Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed 27-kii Luulyo 2026 u diray dalalka ciidamada iyo booliska ku biiriya Hawlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya—AUSSOM. Waxay daaha ka rogtay weji cusub oo uu galay khilaafka siyaasadeed ee Soomaaliya. Goluhu warqadda kuma uusan koobin madaxda Uganda, Kenya, Itoobiya, Jabuuti, Burundi iyo Masar. Nuqullo ayuu sidoo kale u diray Midowga Afrika, IGAD, waddamada Afrika ku metela Golaha Ammaanka, Maraykanka, Ingiriiska, Midowga Yurub, Turkiga iyo hay’adaha Qaramada Midoobay. Dusha sare, farriintu waa mid macquul u muuqata: in heshiis siyaasadeed oo Soomaali leedahay uu saldhig u noqdo kala-guurka amniga. Hase yeeshee, marka si taxaddar leh loo akhriyo, warqaddu wada-hadal oo keliya ma dalbanayso. Waxay beesha caalamka ka codsanaysaa inay cadaadis saarto Dowladda Federaalka, taageertana dhismaha gole ku-meel-gaar ah oo kormeera isbeddelka dastuurka iyo doorashooyinka. Halkaas waxaa ka dhalanaya su’aasha ugu muhiimsan: Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed muxuu matalaa, yaase awood u siiyay inuu magaca shacabka Soomaaliyeed kula hadlo dowlado shisheeye? Siyaasiyiin miisaan leh, balse aan haysan mandat dadweyne Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed waxaa la aasaasay bishii Oktoobar 2025. Waxaa ku mideysan Madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullaahi Deni, Axmed Maxamed Islaam—Axmed Madoobe, Madaxweynihii hore Shariif Sheekh Axmed, ra’iisul-wasaareyaal hore iyo siyaasiyiin kale oo mucaarad ah. Kulankii Golaha ee Kismaayo waxaa ka qaybgalay Xasan Cali Khayre, Maxamed Xuseen Rooble, Cabdi Faarax Shirdoon iyo Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame. Kuwani ma aha siyaasiyiin aan la aqoon. Qaar ayaa dalka soo hoggaamiyay, halka kuwo kalena ay weli maamulaan dowlad-goboleedyo. Sidaas darteed, codkooda si fudud looma iska indho tiri karo. Laakiin saameyn siyaasadeed iyo matalaad dadweyne isku mid ma aha. Goluhu weli ma uusan soo bandhigin taageeradiisa iyadoo lagu cabbiray doorasho toos ah. Siyaasiyiintiisa Muqdisho jooga kuma laha magaalada awood fulineed ama ciidan. Maamulka Jubaland awooddiisa dhabta ahi waxay inta badan ku urursan tahay Kismaayo iyo deegaanno kooban. Puntland waxay maamushaa dhul ballaaran, balse iyaduna waxay wajahaysaa muranno siyaasadeed, caqabado amni iyo cadaadis dhaqaale. Sidaas awgeed, Golaha Mustaqbalka waa isbahaysi mucaarad oo muhiim ah, laakiin ma aha hay’ad qaran oo si toos ah loo doortay. Xubnihiisu waxay leeyihiin xaq ay ku mucaaradaan, ku abaabulmaan, kuna tartamaan doorashada. Laakiin mucaaradnimadu ma siinayso awood ay si joogto ah ugu hor istaagaan xuquuqda muwaadiniinta ee ah inay codkooda dhiibtaan. Maxay warqaddu dhab ahaan dalbanaysaa? Warqaddu waxay xambaarsan tahay saddex dalab oo waaweyn. Marka koowaad, Goluhu wuxuu doonayaa in waddamada taageera AUSSOM ay kaalmadooda amni ku xiraan heshiis siyaasadeed oo cusub. Marka labaad, wuxuu ku baaqayaa in la dhiso gole ku-meel-gaar ah oo loo dhan yahay, kaas oo kormeera isbeddelka dastuurka, doorashooyinka iyo kala-guurka hay’adaha qaranka. Marka saddexaad, wuxuu ku eedaynayaa Dowladda Federaalka inay siyaasadaysay Ciidanka Xoogga Dalka iyo hay’adaha kale ee dowladda. Wuxuu sidoo kale ku doodayaa in ciidamada Puntland iyo Jubaland, oo ay weheliyaan Ciidanka Xoogga Dalka ee furimaha ku dagaallamaya, aan la siin taageeradii ku filnayd ee ay ugu baahnaayeen dagaalka Al-Shabaab iyo Daacish. Eedeymahan waa kuwo culus. Haddii ay jiraan caddeymo lagu taageerayo, waa in si madax-bannaan loo baaro. Hase yeeshee, warqaddu lafteedu ma soo bandhigayso caddeyn ku filan oo xaqiijinaysa dhammaan sheegashooyinka la jeediyay. Waxaa kaloo walaac leh in muran siyaasadeed oo gudaha ahi lagu xiro mustaqbalka hawlgalka Afrika ee la dagaallamaya argagixisada. Taasi waxay dhalin kartaa in taageerada amniga loo adeegsado qalab lagu cadaadiyo dowladda si ay u aqbasho dalabaadka mucaaradka. Khilaafka siyaasadeed waa in lagu xalliyaa wada-hadal, dastuur iyo doorasho—ma aha in lagu ciyaaro badbaadada ciidamada dagaalka kula jira Al-Shabaab. Laba aragti oo ku loollamaya mustaqbalka dalka Khilaafka maanta ka jira Soomaaliya ma aha oo keliya dagaal u dhexeeya Villa Soomaaliya iyo koox siyaasiyiin ah. Waa loollan u dhexeeya laba aragti oo kala duwan. Dowladda Federaalka waxay doonaysaa in Soomaaliya laga gudbiyo nidaamkii doorashada dadban, kaas oo xildhibaannada lagu soo xuli jiray odayaal, ergooyin kooban iyo heshiisyo qabiil. Waxay ku doodaysaa in awooddaas loo wareejiyo shacabka iyadoo la hirgelinayo qof iyo cod. 25-kii Diseembar 2025, Muqdisho waxaa ka dhacday doorashadii deegaanka ee tooska ahayd ee ugu horreysay tan iyo 1969. In ka badan 900,000 oo qof ayaa la sheegay inay isdiiwaangeliyeen, inkastoo mucaaradku dhaliilay habka loo maamulay iyo maqnaanshaha heshiis siyaasadeed oo ballaaran. Doorashooyin toos ah ayaa sidoo kale laga hirgeliyay ama loo diyaariyay qaybo ka mid ah Koonfur Galbeed, halka Galmudug ay ka socdaan ololeyaal iyo dhaqdhaqaaqyo siyaasadeed. Waxaa cad in qof iyo cod uusan hadda ahayn hadal lagu qurxiyo fagaaraha. Wuxuu yeeshay diiwaangelin, ururro siyaasadeed, musharraxiin iyo olole ay dadku ka qaybgalayaan. Golaha Mustaqbalka wuxuu qabaa in isbeddelka dastuurka iyo nidaamka doorashadu u baahan yihiin heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay, halkii ay Dowladda Federaalka kaligeed dejin lahayd xeerarka tartanka. Walaacaas waa in la maqlo. Doorasho aan furanayn, aan lagu kalsoonayn ama aan lahayn tartan dhab ah waxay abuuri kartaa khilaaf cusub. Qof iyo cod magac ahaan loo qabto, balse natiijadiisa hore loo sii og yahay, ma aha dimuqraadiyad. Laakiin heshiis la’aanta siyaasiyiinta looma adeegsan karo marmarsiiyo lagu sii hayo nidaam shacabka ka saaraya go’aanka dalkooda. Doorashadii dadbanayd yaa ka faa’iidi jiray? Nidaamkii dadbanaa wuxuu awoodda ku ururiyay gacanta odayaal, ergooyin, madax dowlad-goboleedyo, siyaasiyiin iyo maalgeliyeyaal. Muwaadinka caadiga ahi cod ma lahayn. Wuxuu daawanayay iyadoo mustaqbalkiisa lagu kala iibsanayo hoteello, guryo gaar loo leeyahay iyo shirar albaabadu u xiran yihiin. Nidaamkaasi wuxuu abuuray suuq siyaasadeed ay lacagtu saameyn weyn ku lahayd cidda baarlamaanka gasha. Waxa kale oo uu u furay maalgelin aan daahfurnayn—mid gudaha iyo mid dibaddaba—inay go’aamiso cidda matalaysa shacabka. Qof iyo cod keliya ma xallinayo qabyaaladda, musuqmaasuqa iyo faragelinta shisheeye. Laakiin wuxuu ugu yaraan siyaasiga ku qasbayaa inuu shacabka hor tago, codkoodana weydiisto. Taasi waa tallaabo laga soo qaaday qolalka heshiisyada laguna dhaqaaqay dhinaca waddada, xaafadda iyo sanduuqa codbixinta. Horumarka waa la dhaliili karaa, laakiin lama dafiri karo Warqadda Golaha Mustaqbalka waxay sawiraysaa dal ku jira burbur siyaasadeed, balse si yar ayay u xusaysaa horumarka ka socda Soomaaliya. Bangiga Adduunku wuxuu sheegay in Soomaaliya ay horumar ka samaysay dhismaha hay’adaha, dib-u-habeynta dhaqaalaha iyo maaraynta maaliyadda dowladda. Isla markaas, wuxuu ka digay saboolnimada, amni-darrada, isbeddelka cimilada iyo hoos u dhaca gargaarka caalamiga ah. Dhaqaalaha Soomaaliya waxaa la saadaaliyay inuu koro 2.8% sannadka 2026 iyo 3.1% sannadka 2027. Muqdisho weli ma aha magaalo dhib kasta ka gudubtay. Hase yeeshee, ganacsiga, dhismaha, maalgashiga iyo nolosha bulshada ayaa muuqata inay ka firfircoon yihiin sidii hore. Magaalo sannado badan astaan u ahayd burburka ayaa maanta si tartiib ah dib ugu soo ceshanaysa shaqadeedii caasimadnimo. Horumarkaas macnihiisu ma aha in dowladda laga aamuso khaladaadkeeda. Laakiin mucaaradnimaduna ma aha inay qofka ku khasabto inuu dafiro wax kasta oo wanaagsan oo dalka ka socda. Dowladda waa in lagula xisaabtamaa hufnaanta doorashooyinka, xorriyadda siyaasadeed, dastuurka iyo ilaalinta mucaaradka. Sidoo kale Golaha Mustaqbalka waa in la weydiiyaa: muxuu yahay qorshihiisa beddelka ahi? Yaa shacabka uga wakiishay? Sideese gole ku-meel-gaar ahi uga duwanaanayaa heshiisyadii hore ee xilalka loogu qaybsan jiray isla siyaasiyiinta? Maxay beesha caalamku Golaha ula hadlayso? Dalalka shisheeye Golaha Mustaqbalka ulama xiriiraan sababtoo ah wuxuu caddeeyay inuu haysto taageerada aqlabiyadda shacabka. Waxay ula xiriiraan sababtoo ah Soomaaliya weli waa dowlad federaal ah oo nugul, Puntland iyo Jubalandna waxay leeyihiin muhiimad juqraafiyeed iyo mid amni. Deeq-bixiyeyaashu waxay ka baqayaan in khilaafka siyaasadeed uu wiiqo dagaalka Al-Shabaab ama uu abuuro qalalaase cusub. Waa walaac la fahmi karo. Laakiin raadinta xasillooni degdeg ahi marar badan waxay Soomaaliya dib ugu celisay halkii ay ka soo dhaqaaqday. Marka dowladda dhexe isku daydo isbeddel weyn, waxaa soo noqda baaqii ahaa: “Marka hore siyaasiyiinta hala heshiisiiyo.” Natiijadu waxay noqotaa in siyaasiga awooda inuu wax carqaladeeyo la siiyo miisaan ka weyn kan muwaadinka doonaya inuu si nabad ah u codeeyo. Beesha caalamku waa inay fududeyso wada-hadalka, laakiin ma aha inay noqoto garsooraha ugu dambeeya ee siyaasadda Soomaaliya. Mustaqbalka dalka waa inuu ku xirnaadaa dastuurkiisa, hay’adihiisa iyo codka dadkiisa—ma aha raalli ahaanshaha safaaradaha. Wada-hadal haa, awood diidmo joogto ah maya Isbarbardhigga mararka qaar lagu sameeyo Suudaan wuxuu leeyahay xad. Ciidamada RSF waa ciidan hubeysan oo dagaal ba’an kula jira dowladda Suudaan, halka Golaha Mustaqbalka uu yahay isbahaysi siyaasadeed oo sharci ah. Dowladda Soomaaliya mucaaradkeeda ulama dhaqmi karto sida jabhad hubeysan. Si kastaba ha ahaatee, hal mabda’ ayaa muhiim ah: wada-hadalku ma siin karo koox aan doorasho qaran ku imaan awood ka sarreysa hay’adaha dowladda. Wada-hadalku waa inuu hagaajiyaa nidaamka, furaa tartanka, yareeyaa khilaafka oo ilaaliyaa xuquuqda mucaaradka. Waa inuusan noqon hab mar kasta lagu burburiyo hay’adaha marka siyaasiyiin awood leh ay diidaan geeddi-socodka socda. Doorashada hala saxo—yaan laga noqon Dowladda Federaalka waxaa saaran masuuliyad culus. Waa inay xaqiijisaa in doorashooyinka soo socda ay yihiin kuwo ammaan ah, daahfuran, tartan dhab ah leh, si madax-bannaanna loo kormeero. Mucaaradku waa inuu helaa xorriyad uu ku abaabulo xisbiyo, ku soo bandhigo musharraxiin, ku ololeeyo, ula socdo codbixinta, uguna gudbiyo cabashooyinka hay’ado lagu kalsoonaan karo. Haddii dowladda ay maamusho musharraxiinta, guddiyada iyo natiijada, qof iyo cod wuxuu noqonayaa magac qurux badan oo aan wax macne ah lahayn. Golaha Mustaqbalkuna waa inuu ka gudbaa shirarka siyaasiyiinta iyo waraaqaha loo dirayo dibadda. Haddii xubnihiisu aaminsan yihiin inay shacabka taageero ka haystaan, waa inay dhistaan xisbiyo, soo bandhigaan qorshe cad, una tartamaan codka muwaadiniinta. Soomaaliya uma baahna in mucaaradka la aamusiiyo. Sidoo kale uma baahna in hay’adaha dowladda loo gacan geliyo koox kasta oo awood u leh inay carqalad abuurto. Waxay u baahan tahay dowlad lala xisaabtami karo, mucaarad mas’uul ah, sharci qof walba ka sarreeya iyo muwaadin leh cod la tixgeliyo. Heshiis siyaasadeed waa muhiim. Laakiin heshiis aan shacabka cod siinayn waa heshiis siyaasiyiin—ma aha heshiis qaran. Beesha caalamku waa inay Soomaaliya ku taageertaa inay horay u socoto, halkii ay mar kasta dib ugu celin lahayd nidaamkii ay isku dayaysay inay ka gudubto. Dowladda hadda jirta waa in lagu cadaadiyaa inay hagaajiso doorashada, ee ma aha inay ka tanaasusho. Waa in la taageeraa dadaalka lagu dhammaystirayo qof iyo cod, lagu xoojinayo dagaalka Al-Shabaab, laguna dhisayo hay’ado ka cimri dheer madaxda maanta joogta. Mustaqbalka Soomaaliya laguma go’aamin karo waraaq loo kala diro caasimadaha shisheeye. Waxaa lagu go’aaminayaa codka shacabka Soomaaliyeed.
Share
Facebook Twitter LinkedIn Pinterest Email

Analysis by a Somali Insider

An open letter sent by the Somali Future Council to countries contributing troops and police to the African Union Support and Stabilization Mission in Somalia AUSSOM, has opened a new chapter in Somalia’s political confrontation.

The letter, dated July 27, 2026, was addressed to the leaders, defence ministers and military chiefs of Uganda, Kenya, Ethiopia, Djibouti, Burundi and Egypt. Copies were also sent to the African Union, IGAD, African members of the UN Security Council, the United States, the United Kingdom, the European Union, Türkiye and United Nations missions.

On the surface, the Council’s message appears straightforward: Somalia’s security transition should rest on a Somali-owned political settlement. Read more closely, however, the letter asks for much more than dialogue. It invites foreign governments to pressure the Federal Government and support the creation of a Transitional Council with authority over constitutional and electoral processes.

That leaves Somalia with a fundamental question: whom does the Somali Future Council represent, and who authorised it to speak for the Somali people before foreign governments?

Influential politicians without a national electoral mandate

Established in October 2025, the Somali Future Council brings together Puntland President Said Abdullahi Deni, Jubaland President Ahmed Mohamed Islam—widely known as Ahmed Madobe—former President Sharif Sheikh Ahmed, former prime ministers and other opposition politicians.

Its meetings have included Hassan Ali Khaire, Mohamed Hussein Roble, Abdi Farah Shirdon and Abdirahman Abdishakur Warsame. These are not marginal personalities. Some have led Somalia, while others continue to govern federal member states. Their voices cannot simply be dismissed.

Political influence, however, is not the same as democratic representation.

The Council has not demonstrated its national support through a direct public vote. Its Mogadishu-based members exercise no executive or military authority in the capital. Jubaland’s effective administrative presence is concentrated largely in Kismayo and limited surrounding areas. Puntland controls a broad territory but faces internal political disputes, security pressures and economic constraints of its own.

The Somali Future Council is therefore an important opposition coalition, but it is not an elected national institution representing the entire Somali population.

Its members have every right to organise, criticise the government and contest elections. What opposition status should not provide is a permanent veto over the right of ordinary Somalis to choose their leaders.

What is the letter really requesting?

The Council’s letter makes three significant demands.

First, it asks AUSSOM troop-contributing countries to link their security commitment to a new political settlement.

Second, it calls for an inclusive Transitional Council to oversee constitutional reform, elections and the renewal of national institutions.

Third, it accuses the Federal Government of politicising the Somali National Army and other state institutions. It also argues that Puntland and Jubaland forces—alongside Somali National Army units fighting on the front lines—have not received adequate support in their battles against Al-Shabaab and Islamic State militants.

These are serious allegations. If supported by evidence, they deserve independent investigation. The letter itself, however, offers limited evidence to substantiate the full range of its claims.

More troubling is its attempt to connect an internal electoral dispute to the future of an African counterterrorism mission. That risks turning security assistance into political leverage designed to force the Federal Government to accept opposition demands.

Political disagreements should be resolved through negotiations, constitutional institutions and elections. The safety of soldiers fighting Al-Shabaab should not become a bargaining chip in an elite political contest.

Two visions competing for Somalia’s future

Somalia’s present dispute is larger than a rivalry between Villa Somalia and a group of established politicians. It reflects two competing visions of how political authority should be obtained.

The Federal Government argues that Somalia must leave behind its indirect system, in which clan elders, selected delegates and negotiated quotas determined who entered Parliament. It wants to replace that model with universal suffrage.

On December 25, 2025, Mogadishu held its first direct local election since 1969. More than 900,000 people were reportedly registered, although opposition groups criticised the process as unilateral and lacking sufficient political consensus.

Direct electoral processes have also been conducted or prepared in parts of South West State, while political organisations and public campaigns have expanded across Galmudug State. and now also schedule to Hirshabelle State. Whatever one thinks of the government, one-person-one-vote is no longer merely a slogan. It is beginning to acquire practical machinery: voter registration, political organisations, candidates, polling arrangements and public campaigns.

The Somali Future Council argues that constitutional and electoral reforms require a broad political agreement and should not be shaped by the Federal Government alone.

That concern deserves to be heard. An election without genuine competition, public confidence or independent oversight could deepen Somalia’s crisis as many people claim . A vote whose outcome has already been arranged is not democracy simply because ballot boxes are present.

But disagreement among politicians cannot become a permanent excuse for preserving a system that excludes most citizens from decisions about their own country.

Who benefited from the indirect system?

The indirect model concentrated power among elders, delegates, federal-state leaders, politicians and wealthy financiers. Ordinary citizens had no meaningful vote. They watched as their political future was negotiated in hotels, private homes and meetings held behind closed doors.

The system encouraged vote-buying and created space for opaque domestic and foreign financing to determine who entered Parliament. In practice, the Somali citizen became a spectator while political brokers negotiated in the citizen’s name.

Universal suffrage will not automatically eliminate clan politics, corruption or foreign interference. But it forces politicians to leave private negotiating rooms, face the public and ask for their votes.

That is not a perfect democracy. It is still a meaningful step toward one.

Progress should be questioned but not erased

The Council’s letter presents a country defined mainly by political fragmentation. It offers little acknowledgement of Somalia’s institutional, economic and social progress.

The World Bank says Somalia has made notable advances in institution-building, economic reform and public financial management, even as insecurity, poverty, climate shocks and reductions in foreign assistance continue to threaten those gains. It projects economic growth of 2.8 percent in 2026 and 3.1 percent in 2027.

Mogadishu remains vulnerable, and no serious observer would pretend otherwise. Yet commercial activity, construction, investment and public life have visibly expanded. A city once known almost entirely through images of destruction is gradually recovering the rhythm of a functioning capital

Recognising this progress does not require silence about the government’s failures. Equally, opposing the government should not require denying every national achievement.

International partners should demand transparent elections, constitutional legality, political freedom and protection for opposition leaders. The opposition should face equally serious questions: What is its alternative program? Who authorised it to speak for the population? How would its proposed Transitional Council avoid becoming another mechanism for distributing positions among the same established politicians?

Accountability cannot be a one-way street.

Why does the international community engage the Council?

Foreign governments do not necessarily engage the Somali Future Council because it has demonstrated majority public support. They engage it because Somalia remains a fragile federation, and because Puntland and Jubaland carry geographic and security importance.

Donors fear that a political confrontation could weaken the campaign against Al-Shabaab or trigger wider instability. That concern is understandable.

Yet the international search for short-term stability has repeatedly returned Somalia to the same political starting point. Whenever national institutions attempt a major transition, external actors call for another elite settlement. Those capable of obstructing the process consequently receive more political weight than citizens prepared to vote peacefully.

International partners should facilitate dialogue, but they should not become the final referees of Somali politics. Somalia’s future must rest on its constitutional institutions and, ultimately, the will of its people, not the approval of foreign embassies

Claims that opposition politicians are controlled by Gulf governments, or that foreign states deliberately seek to keep Africa unstable, should not be published as established facts without credible evidence. Foreign influence and political financing are legitimate subjects of investigation, but suspicion is not proof.

The answer is transparency: government and opposition figures alike should disclose who finances their political activities and what commitments accompany that support.

Dialogue, yes a permanent veto, no

Comparisons with Sudan have clear limits. The Rapid Support Forces are an armed paramilitary organisation engaged in a devastating war, whereas the Somali Future Council is a lawful political coalition containing federal-state presidents and former national leaders. Somalia’s government cannot treat political opponents as Sudan treats an armed belligerent.

One principle nevertheless remains relevant: negotiations should not give an unelected coalition authority superior to national institutions.

Dialogue should improve electoral rules, open political space, reduce tensions and protect opposition rights. It should not become a process through which state institutions are dismantled whenever influential politicians reject the direction of reform.

Improve direct elections do not abandon them

The Federal Government carries the greater responsibility because it controls national institutions. It must ensure that forthcoming elections are secure, transparent, genuinely competitive and independently monitored.

Opposition parties must be free to organise, campaign, nominate candidates, observe voting and challenge irregularities through credible institutions. If the government controls the candidates, electoral administration and final results, one-person-one-vote will become an attractive phrase emptied of meaning.

The Somali Future Council must also move beyond conferences and letters addressed to foreign capitals. If its leaders believe they command public support, they should build political parties, present a clear national program, nominate candidates and face Somali voters.

Somalia does not need its opposition silenced. Nor should state institutions be surrendered to every coalition capable of causing political disruption. The country needs an accountable government, a responsible opposition, laws that stand above individuals and citizens whose votes carry real weight.

Political agreement matters. But an agreement that gives citizens no vote is an agreement among politicians—not a national settlement.

The international community should help Somalia move forward instead of repeatedly returning it to the political arrangements it is trying to escape. The present government should be pressured to improve direct elections, not abandon them. Somalia should be supported in completing its democratic transition, strengthening the campaign against Al-Shabaab and building institutions that will outlast today’s leaders.

Somalia’s future should not be settled through letters sent to foreign capitals.

It should be decided by the Somali people at the ballot box.

Share. Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr WhatsApp Email
Previous ArticleSomaliland oo Wajahaysa Xiisado Siyaasadeed, Dhaqaale iyo Amni
Next Article Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed-Yey Matalaan, Maxayse Beesha Caalamka K a Doonayaan?
Osman Omar
  • Website
  • Facebook
  • X (Twitter)
  • LinkedIn

Osman Omar is a versatile professional renowned for his expertise across multiple disciplines including OSINT investigation, cybersecurity, network management, real estate deals, HVAC consulting, insurance producer applied sciences, and fact-checking. His multifaceted career reflects a dedication to excellence, innovation, and integrity.

Related Posts

Muqdisho iyo Horumarka Amniga: Guulaha Jira iyo Musuqmaasuqa Qarsoon ee Baraha Kontoroollada

12 May 2026

What Defines Somali Identity: Clan, Islam, or the Modern State?

5 May 2026
Holding Ground or Losing It: A Data-Driven Look at Somalia's Security Leadership and the Fight Against Al-Shabaab

Holding Ground or Losing It: A Data-Driven Look at Somalia’s Security Leadership and the Fight Against Al-Shabaab

19 April 2026
Somalia Issues Strong Warning to Western Oil Companies Over Exploration Delay

Somalia Issues Strong Warning to Western Oil Companies Over Exploration Delay

17 April 2026
Leave A Reply Cancel Reply

Don't Miss
Falanqayn uu qoray Somali Insider Warqad furan oo uu Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed 27-kii Luulyo 2026 u diray dalalka ciidamada iyo booliska ku biiriya Hawlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya—AUSSOM. Waxay daaha ka rogtay weji cusub oo uu galay khilaafka siyaasadeed ee Soomaaliya. Goluhu warqadda kuma uusan koobin madaxda Uganda, Kenya, Itoobiya, Jabuuti, Burundi iyo Masar. Nuqullo ayuu sidoo kale u diray Midowga Afrika, IGAD, waddamada Afrika ku metela Golaha Ammaanka, Maraykanka, Ingiriiska, Midowga Yurub, Turkiga iyo hay’adaha Qaramada Midoobay. Dusha sare, farriintu waa mid macquul u muuqata: in heshiis siyaasadeed oo Soomaali leedahay uu saldhig u noqdo kala-guurka amniga. Hase yeeshee, marka si taxaddar leh loo akhriyo, warqaddu wada-hadal oo keliya ma dalbanayso. Waxay beesha caalamka ka codsanaysaa inay cadaadis saarto Dowladda Federaalka, taageertana dhismaha gole ku-meel-gaar ah oo kormeera isbeddelka dastuurka iyo doorashooyinka. Halkaas waxaa ka dhalanaya su’aasha ugu muhiimsan: Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed muxuu matalaa, yaase awood u siiyay inuu magaca shacabka Soomaaliyeed kula hadlo dowlado shisheeye? Siyaasiyiin miisaan leh, balse aan haysan mandat dadweyne Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed waxaa la aasaasay bishii Oktoobar 2025. Waxaa ku mideysan Madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullaahi Deni, Axmed Maxamed Islaam—Axmed Madoobe, Madaxweynihii hore Shariif Sheekh Axmed, ra’iisul-wasaareyaal hore iyo siyaasiyiin kale oo mucaarad ah. Kulankii Golaha ee Kismaayo waxaa ka qaybgalay Xasan Cali Khayre, Maxamed Xuseen Rooble, Cabdi Faarax Shirdoon iyo Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame. Kuwani ma aha siyaasiyiin aan la aqoon. Qaar ayaa dalka soo hoggaamiyay, halka kuwo kalena ay weli maamulaan dowlad-goboleedyo. Sidaas darteed, codkooda si fudud looma iska indho tiri karo. Laakiin saameyn siyaasadeed iyo matalaad dadweyne isku mid ma aha. Goluhu weli ma uusan soo bandhigin taageeradiisa iyadoo lagu cabbiray doorasho toos ah. Siyaasiyiintiisa Muqdisho jooga kuma laha magaalada awood fulineed ama ciidan. Maamulka Jubaland awooddiisa dhabta ahi waxay inta badan ku urursan tahay Kismaayo iyo deegaanno kooban. Puntland waxay maamushaa dhul ballaaran, balse iyaduna waxay wajahaysaa muranno siyaasadeed, caqabado amni iyo cadaadis dhaqaale. Sidaas awgeed, Golaha Mustaqbalka waa isbahaysi mucaarad oo muhiim ah, laakiin ma aha hay’ad qaran oo si toos ah loo doortay. Xubnihiisu waxay leeyihiin xaq ay ku mucaaradaan, ku abaabulmaan, kuna tartamaan doorashada. Laakiin mucaaradnimadu ma siinayso awood ay si joogto ah ugu hor istaagaan xuquuqda muwaadiniinta ee ah inay codkooda dhiibtaan. Maxay warqaddu dhab ahaan dalbanaysaa? Warqaddu waxay xambaarsan tahay saddex dalab oo waaweyn. Marka koowaad, Goluhu wuxuu doonayaa in waddamada taageera AUSSOM ay kaalmadooda amni ku xiraan heshiis siyaasadeed oo cusub. Marka labaad, wuxuu ku baaqayaa in la dhiso gole ku-meel-gaar ah oo loo dhan yahay, kaas oo kormeera isbeddelka dastuurka, doorashooyinka iyo kala-guurka hay’adaha qaranka. Marka saddexaad, wuxuu ku eedaynayaa Dowladda Federaalka inay siyaasadaysay Ciidanka Xoogga Dalka iyo hay’adaha kale ee dowladda. Wuxuu sidoo kale ku doodayaa in ciidamada Puntland iyo Jubaland, oo ay weheliyaan Ciidanka Xoogga Dalka ee furimaha ku dagaallamaya, aan la siin taageeradii ku filnayd ee ay ugu baahnaayeen dagaalka Al-Shabaab iyo Daacish. Eedeymahan waa kuwo culus. Haddii ay jiraan caddeymo lagu taageerayo, waa in si madax-bannaan loo baaro. Hase yeeshee, warqaddu lafteedu ma soo bandhigayso caddeyn ku filan oo xaqiijinaysa dhammaan sheegashooyinka la jeediyay. Waxaa kaloo walaac leh in muran siyaasadeed oo gudaha ahi lagu xiro mustaqbalka hawlgalka Afrika ee la dagaallamaya argagixisada. Taasi waxay dhalin kartaa in taageerada amniga loo adeegsado qalab lagu cadaadiyo dowladda si ay u aqbasho dalabaadka mucaaradka. Khilaafka siyaasadeed waa in lagu xalliyaa wada-hadal, dastuur iyo doorasho—ma aha in lagu ciyaaro badbaadada ciidamada dagaalka kula jira Al-Shabaab. Laba aragti oo ku loollamaya mustaqbalka dalka Khilaafka maanta ka jira Soomaaliya ma aha oo keliya dagaal u dhexeeya Villa Soomaaliya iyo koox siyaasiyiin ah. Waa loollan u dhexeeya laba aragti oo kala duwan. Dowladda Federaalka waxay doonaysaa in Soomaaliya laga gudbiyo nidaamkii doorashada dadban, kaas oo xildhibaannada lagu soo xuli jiray odayaal, ergooyin kooban iyo heshiisyo qabiil. Waxay ku doodaysaa in awooddaas loo wareejiyo shacabka iyadoo la hirgelinayo qof iyo cod. 25-kii Diseembar 2025, Muqdisho waxaa ka dhacday doorashadii deegaanka ee tooska ahayd ee ugu horreysay tan iyo 1969. In ka badan 900,000 oo qof ayaa la sheegay inay isdiiwaangeliyeen, inkastoo mucaaradku dhaliilay habka loo maamulay iyo maqnaanshaha heshiis siyaasadeed oo ballaaran. Doorashooyin toos ah ayaa sidoo kale laga hirgeliyay ama loo diyaariyay qaybo ka mid ah Koonfur Galbeed, halka Galmudug ay ka socdaan ololeyaal iyo dhaqdhaqaaqyo siyaasadeed. Waxaa cad in qof iyo cod uusan hadda ahayn hadal lagu qurxiyo fagaaraha. Wuxuu yeeshay diiwaangelin, ururro siyaasadeed, musharraxiin iyo olole ay dadku ka qaybgalayaan. Golaha Mustaqbalka wuxuu qabaa in isbeddelka dastuurka iyo nidaamka doorashadu u baahan yihiin heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay, halkii ay Dowladda Federaalka kaligeed dejin lahayd xeerarka tartanka. Walaacaas waa in la maqlo. Doorasho aan furanayn, aan lagu kalsoonayn ama aan lahayn tartan dhab ah waxay abuuri kartaa khilaaf cusub. Qof iyo cod magac ahaan loo qabto, balse natiijadiisa hore loo sii og yahay, ma aha dimuqraadiyad. Laakiin heshiis la’aanta siyaasiyiinta looma adeegsan karo marmarsiiyo lagu sii hayo nidaam shacabka ka saaraya go’aanka dalkooda. Doorashadii dadbanayd yaa ka faa’iidi jiray? Nidaamkii dadbanaa wuxuu awoodda ku ururiyay gacanta odayaal, ergooyin, madax dowlad-goboleedyo, siyaasiyiin iyo maalgeliyeyaal. Muwaadinka caadiga ahi cod ma lahayn. Wuxuu daawanayay iyadoo mustaqbalkiisa lagu kala iibsanayo hoteello, guryo gaar loo leeyahay iyo shirar albaabadu u xiran yihiin. Nidaamkaasi wuxuu abuuray suuq siyaasadeed ay lacagtu saameyn weyn ku lahayd cidda baarlamaanka gasha. Waxa kale oo uu u furay maalgelin aan daahfurnayn—mid gudaha iyo mid dibaddaba—inay go’aamiso cidda matalaysa shacabka. Qof iyo cod keliya ma xallinayo qabyaaladda, musuqmaasuqa iyo faragelinta shisheeye. Laakiin wuxuu ugu yaraan siyaasiga ku qasbayaa inuu shacabka hor tago, codkoodana weydiisto. Taasi waa tallaabo laga soo qaaday qolalka heshiisyada laguna dhaqaaqay dhinaca waddada, xaafadda iyo sanduuqa codbixinta. Horumarka waa la dhaliili karaa, laakiin lama dafiri karo Warqadda Golaha Mustaqbalka waxay sawiraysaa dal ku jira burbur siyaasadeed, balse si yar ayay u xusaysaa horumarka ka socda Soomaaliya. Bangiga Adduunku wuxuu sheegay in Soomaaliya ay horumar ka samaysay dhismaha hay’adaha, dib-u-habeynta dhaqaalaha iyo maaraynta maaliyadda dowladda. Isla markaas, wuxuu ka digay saboolnimada, amni-darrada, isbeddelka cimilada iyo hoos u dhaca gargaarka caalamiga ah. Dhaqaalaha Soomaaliya waxaa la saadaaliyay inuu koro 2.8% sannadka 2026 iyo 3.1% sannadka 2027. Muqdisho weli ma aha magaalo dhib kasta ka gudubtay. Hase yeeshee, ganacsiga, dhismaha, maalgashiga iyo nolosha bulshada ayaa muuqata inay ka firfircoon yihiin sidii hore. Magaalo sannado badan astaan u ahayd burburka ayaa maanta si tartiib ah dib ugu soo ceshanaysa shaqadeedii caasimadnimo. Horumarkaas macnihiisu ma aha in dowladda laga aamuso khaladaadkeeda. Laakiin mucaaradnimaduna ma aha inay qofka ku khasabto inuu dafiro wax kasta oo wanaagsan oo dalka ka socda. Dowladda waa in lagula xisaabtamaa hufnaanta doorashooyinka, xorriyadda siyaasadeed, dastuurka iyo ilaalinta mucaaradka. Sidoo kale Golaha Mustaqbalka waa in la weydiiyaa: muxuu yahay qorshihiisa beddelka ahi? Yaa shacabka uga wakiishay? Sideese gole ku-meel-gaar ahi uga duwanaanayaa heshiisyadii hore ee xilalka loogu qaybsan jiray isla siyaasiyiinta? Maxay beesha caalamku Golaha ula hadlayso? Dalalka shisheeye Golaha Mustaqbalka ulama xiriiraan sababtoo ah wuxuu caddeeyay inuu haysto taageerada aqlabiyadda shacabka. Waxay ula xiriiraan sababtoo ah Soomaaliya weli waa dowlad federaal ah oo nugul, Puntland iyo Jubalandna waxay leeyihiin muhiimad juqraafiyeed iyo mid amni. Deeq-bixiyeyaashu waxay ka baqayaan in khilaafka siyaasadeed uu wiiqo dagaalka Al-Shabaab ama uu abuuro qalalaase cusub. Waa walaac la fahmi karo. Laakiin raadinta xasillooni degdeg ahi marar badan waxay Soomaaliya dib ugu celisay halkii ay ka soo dhaqaaqday. Marka dowladda dhexe isku daydo isbeddel weyn, waxaa soo noqda baaqii ahaa: “Marka hore siyaasiyiinta hala heshiisiiyo.” Natiijadu waxay noqotaa in siyaasiga awooda inuu wax carqaladeeyo la siiyo miisaan ka weyn kan muwaadinka doonaya inuu si nabad ah u codeeyo. Beesha caalamku waa inay fududeyso wada-hadalka, laakiin ma aha inay noqoto garsooraha ugu dambeeya ee siyaasadda Soomaaliya. Mustaqbalka dalka waa inuu ku xirnaadaa dastuurkiisa, hay’adihiisa iyo codka dadkiisa—ma aha raalli ahaanshaha safaaradaha. Wada-hadal haa, awood diidmo joogto ah maya Isbarbardhigga mararka qaar lagu sameeyo Suudaan wuxuu leeyahay xad. Ciidamada RSF waa ciidan hubeysan oo dagaal ba’an kula jira dowladda Suudaan, halka Golaha Mustaqbalka uu yahay isbahaysi siyaasadeed oo sharci ah. Dowladda Soomaaliya mucaaradkeeda ulama dhaqmi karto sida jabhad hubeysan. Si kastaba ha ahaatee, hal mabda’ ayaa muhiim ah: wada-hadalku ma siin karo koox aan doorasho qaran ku imaan awood ka sarreysa hay’adaha dowladda. Wada-hadalku waa inuu hagaajiyaa nidaamka, furaa tartanka, yareeyaa khilaafka oo ilaaliyaa xuquuqda mucaaradka. Waa inuusan noqon hab mar kasta lagu burburiyo hay’adaha marka siyaasiyiin awood leh ay diidaan geeddi-socodka socda. Doorashada hala saxo—yaan laga noqon Dowladda Federaalka waxaa saaran masuuliyad culus. Waa inay xaqiijisaa in doorashooyinka soo socda ay yihiin kuwo ammaan ah, daahfuran, tartan dhab ah leh, si madax-bannaanna loo kormeero. Mucaaradku waa inuu helaa xorriyad uu ku abaabulo xisbiyo, ku soo bandhigo musharraxiin, ku ololeeyo, ula socdo codbixinta, uguna gudbiyo cabashooyinka hay’ado lagu kalsoonaan karo. Haddii dowladda ay maamusho musharraxiinta, guddiyada iyo natiijada, qof iyo cod wuxuu noqonayaa magac qurux badan oo aan wax macne ah lahayn. Golaha Mustaqbalkuna waa inuu ka gudbaa shirarka siyaasiyiinta iyo waraaqaha loo dirayo dibadda. Haddii xubnihiisu aaminsan yihiin inay shacabka taageero ka haystaan, waa inay dhistaan xisbiyo, soo bandhigaan qorshe cad, una tartamaan codka muwaadiniinta. Soomaaliya uma baahna in mucaaradka la aamusiiyo. Sidoo kale uma baahna in hay’adaha dowladda loo gacan geliyo koox kasta oo awood u leh inay carqalad abuurto. Waxay u baahan tahay dowlad lala xisaabtami karo, mucaarad mas’uul ah, sharci qof walba ka sarreeya iyo muwaadin leh cod la tixgeliyo. Heshiis siyaasadeed waa muhiim. Laakiin heshiis aan shacabka cod siinayn waa heshiis siyaasiyiin—ma aha heshiis qaran. Beesha caalamku waa inay Soomaaliya ku taageertaa inay horay u socoto, halkii ay mar kasta dib ugu celin lahayd nidaamkii ay isku dayaysay inay ka gudubto. Dowladda hadda jirta waa in lagu cadaadiyaa inay hagaajiso doorashada, ee ma aha inay ka tanaasusho. Waa in la taageeraa dadaalka lagu dhammaystirayo qof iyo cod, lagu xoojinayo dagaalka Al-Shabaab, laguna dhisayo hay’ado ka cimri dheer madaxda maanta joogta. Mustaqbalka Soomaaliya laguma go’aamin karo waraaq loo kala diro caasimadaha shisheeye. Waxaa lagu go’aaminayaa codka shacabka Soomaaliyeed. Somalia
9 Mins Read

Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed-Yey Matalaan, Maxayse Beesha Caalamka K a Doonayaan?

By Osman Omar27 July 202609 Mins Read

Falanqayn uu qoray Somali Insider Warqad furan oo uu Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed 27-kii Luulyo 2026…

Falanqayn uu qoray Somali Insider Warqad furan oo uu Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed 27-kii Luulyo 2026 u diray dalalka ciidamada iyo booliska ku biiriya Hawlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya—AUSSOM. Waxay daaha ka rogtay weji cusub oo uu galay khilaafka siyaasadeed ee Soomaaliya. Goluhu warqadda kuma uusan koobin madaxda Uganda, Kenya, Itoobiya, Jabuuti, Burundi iyo Masar. Nuqullo ayuu sidoo kale u diray Midowga Afrika, IGAD, waddamada Afrika ku metela Golaha Ammaanka, Maraykanka, Ingiriiska, Midowga Yurub, Turkiga iyo hay’adaha Qaramada Midoobay. Dusha sare, farriintu waa mid macquul u muuqata: in heshiis siyaasadeed oo Soomaali leedahay uu saldhig u noqdo kala-guurka amniga. Hase yeeshee, marka si taxaddar leh loo akhriyo, warqaddu wada-hadal oo keliya ma dalbanayso. Waxay beesha caalamka ka codsanaysaa inay cadaadis saarto Dowladda Federaalka, taageertana dhismaha gole ku-meel-gaar ah oo kormeera isbeddelka dastuurka iyo doorashooyinka. Halkaas waxaa ka dhalanaya su’aasha ugu muhiimsan: Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed muxuu matalaa, yaase awood u siiyay inuu magaca shacabka Soomaaliyeed kula hadlo dowlado shisheeye? Siyaasiyiin miisaan leh, balse aan haysan mandat dadweyne Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed waxaa la aasaasay bishii Oktoobar 2025. Waxaa ku mideysan Madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullaahi Deni, Axmed Maxamed Islaam—Axmed Madoobe, Madaxweynihii hore Shariif Sheekh Axmed, ra’iisul-wasaareyaal hore iyo siyaasiyiin kale oo mucaarad ah. Kulankii Golaha ee Kismaayo waxaa ka qaybgalay Xasan Cali Khayre, Maxamed Xuseen Rooble, Cabdi Faarax Shirdoon iyo Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame. Kuwani ma aha siyaasiyiin aan la aqoon. Qaar ayaa dalka soo hoggaamiyay, halka kuwo kalena ay weli maamulaan dowlad-goboleedyo. Sidaas darteed, codkooda si fudud looma iska indho tiri karo. Laakiin saameyn siyaasadeed iyo matalaad dadweyne isku mid ma aha. Goluhu weli ma uusan soo bandhigin taageeradiisa iyadoo lagu cabbiray doorasho toos ah. Siyaasiyiintiisa Muqdisho jooga kuma laha magaalada awood fulineed ama ciidan. Maamulka Jubaland awooddiisa dhabta ahi waxay inta badan ku urursan tahay Kismaayo iyo deegaanno kooban. Puntland waxay maamushaa dhul ballaaran, balse iyaduna waxay wajahaysaa muranno siyaasadeed, caqabado amni iyo cadaadis dhaqaale. Sidaas awgeed, Golaha Mustaqbalka waa isbahaysi mucaarad oo muhiim ah, laakiin ma aha hay’ad qaran oo si toos ah loo doortay. Xubnihiisu waxay leeyihiin xaq ay ku mucaaradaan, ku abaabulmaan, kuna tartamaan doorashada. Laakiin mucaaradnimadu ma siinayso awood ay si joogto ah ugu hor istaagaan xuquuqda muwaadiniinta ee ah inay codkooda dhiibtaan. Maxay warqaddu dhab ahaan dalbanaysaa? Warqaddu waxay xambaarsan tahay saddex dalab oo waaweyn. Marka koowaad, Goluhu wuxuu doonayaa in waddamada taageera AUSSOM ay kaalmadooda amni ku xiraan heshiis siyaasadeed oo cusub. Marka labaad, wuxuu ku baaqayaa in la dhiso gole ku-meel-gaar ah oo loo dhan yahay, kaas oo kormeera isbeddelka dastuurka, doorashooyinka iyo kala-guurka hay’adaha qaranka. Marka saddexaad, wuxuu ku eedaynayaa Dowladda Federaalka inay siyaasadaysay Ciidanka Xoogga Dalka iyo hay’adaha kale ee dowladda. Wuxuu sidoo kale ku doodayaa in ciidamada Puntland iyo Jubaland, oo ay weheliyaan Ciidanka Xoogga Dalka ee furimaha ku dagaallamaya, aan la siin taageeradii ku filnayd ee ay ugu baahnaayeen dagaalka Al-Shabaab iyo Daacish. Eedeymahan waa kuwo culus. Haddii ay jiraan caddeymo lagu taageerayo, waa in si madax-bannaan loo baaro. Hase yeeshee, warqaddu lafteedu ma soo bandhigayso caddeyn ku filan oo xaqiijinaysa dhammaan sheegashooyinka la jeediyay. Waxaa kaloo walaac leh in muran siyaasadeed oo gudaha ahi lagu xiro mustaqbalka hawlgalka Afrika ee la dagaallamaya argagixisada. Taasi waxay dhalin kartaa in taageerada amniga loo adeegsado qalab lagu cadaadiyo dowladda si ay u aqbasho dalabaadka mucaaradka. Khilaafka siyaasadeed waa in lagu xalliyaa wada-hadal, dastuur iyo doorasho—ma aha in lagu ciyaaro badbaadada ciidamada dagaalka kula jira Al-Shabaab. Laba aragti oo ku loollamaya mustaqbalka dalka Khilaafka maanta ka jira Soomaaliya ma aha oo keliya dagaal u dhexeeya Villa Soomaaliya iyo koox siyaasiyiin ah. Waa loollan u dhexeeya laba aragti oo kala duwan. Dowladda Federaalka waxay doonaysaa in Soomaaliya laga gudbiyo nidaamkii doorashada dadban, kaas oo xildhibaannada lagu soo xuli jiray odayaal, ergooyin kooban iyo heshiisyo qabiil. Waxay ku doodaysaa in awooddaas loo wareejiyo shacabka iyadoo la hirgelinayo qof iyo cod. 25-kii Diseembar 2025, Muqdisho waxaa ka dhacday doorashadii deegaanka ee tooska ahayd ee ugu horreysay tan iyo 1969. In ka badan 900,000 oo qof ayaa la sheegay inay isdiiwaangeliyeen, inkastoo mucaaradku dhaliilay habka loo maamulay iyo maqnaanshaha heshiis siyaasadeed oo ballaaran. Doorashooyin toos ah ayaa sidoo kale laga hirgeliyay ama loo diyaariyay qaybo ka mid ah Koonfur Galbeed, halka Galmudug ay ka socdaan ololeyaal iyo dhaqdhaqaaqyo siyaasadeed. Waxaa cad in qof iyo cod uusan hadda ahayn hadal lagu qurxiyo fagaaraha. Wuxuu yeeshay diiwaangelin, ururro siyaasadeed, musharraxiin iyo olole ay dadku ka qaybgalayaan. Golaha Mustaqbalka wuxuu qabaa in isbeddelka dastuurka iyo nidaamka doorashadu u baahan yihiin heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay, halkii ay Dowladda Federaalka kaligeed dejin lahayd xeerarka tartanka. Walaacaas waa in la maqlo. Doorasho aan furanayn, aan lagu kalsoonayn ama aan lahayn tartan dhab ah waxay abuuri kartaa khilaaf cusub. Qof iyo cod magac ahaan loo qabto, balse natiijadiisa hore loo sii og yahay, ma aha dimuqraadiyad. Laakiin heshiis la’aanta siyaasiyiinta looma adeegsan karo marmarsiiyo lagu sii hayo nidaam shacabka ka saaraya go’aanka dalkooda. Doorashadii dadbanayd yaa ka faa’iidi jiray? Nidaamkii dadbanaa wuxuu awoodda ku ururiyay gacanta odayaal, ergooyin, madax dowlad-goboleedyo, siyaasiyiin iyo maalgeliyeyaal. Muwaadinka caadiga ahi cod ma lahayn. Wuxuu daawanayay iyadoo mustaqbalkiisa lagu kala iibsanayo hoteello, guryo gaar loo leeyahay iyo shirar albaabadu u xiran yihiin. Nidaamkaasi wuxuu abuuray suuq siyaasadeed ay lacagtu saameyn weyn ku lahayd cidda baarlamaanka gasha. Waxa kale oo uu u furay maalgelin aan daahfurnayn—mid gudaha iyo mid dibaddaba—inay go’aamiso cidda matalaysa shacabka. Qof iyo cod keliya ma xallinayo qabyaaladda, musuqmaasuqa iyo faragelinta shisheeye. Laakiin wuxuu ugu yaraan siyaasiga ku qasbayaa inuu shacabka hor tago, codkoodana weydiisto. Taasi waa tallaabo laga soo qaaday qolalka heshiisyada laguna dhaqaaqay dhinaca waddada, xaafadda iyo sanduuqa codbixinta. Horumarka waa la dhaliili karaa, laakiin lama dafiri karo Warqadda Golaha Mustaqbalka waxay sawiraysaa dal ku jira burbur siyaasadeed, balse si yar ayay u xusaysaa horumarka ka socda Soomaaliya. Bangiga Adduunku wuxuu sheegay in Soomaaliya ay horumar ka samaysay dhismaha hay’adaha, dib-u-habeynta dhaqaalaha iyo maaraynta maaliyadda dowladda. Isla markaas, wuxuu ka digay saboolnimada, amni-darrada, isbeddelka cimilada iyo hoos u dhaca gargaarka caalamiga ah. Dhaqaalaha Soomaaliya waxaa la saadaaliyay inuu koro 2.8% sannadka 2026 iyo 3.1% sannadka 2027. Muqdisho weli ma aha magaalo dhib kasta ka gudubtay. Hase yeeshee, ganacsiga, dhismaha, maalgashiga iyo nolosha bulshada ayaa muuqata inay ka firfircoon yihiin sidii hore. Magaalo sannado badan astaan u ahayd burburka ayaa maanta si tartiib ah dib ugu soo ceshanaysa shaqadeedii caasimadnimo. Horumarkaas macnihiisu ma aha in dowladda laga aamuso khaladaadkeeda. Laakiin mucaaradnimaduna ma aha inay qofka ku khasabto inuu dafiro wax kasta oo wanaagsan oo dalka ka socda. Dowladda waa in lagula xisaabtamaa hufnaanta doorashooyinka, xorriyadda siyaasadeed, dastuurka iyo ilaalinta mucaaradka. Sidoo kale Golaha Mustaqbalka waa in la weydiiyaa: muxuu yahay qorshihiisa beddelka ahi? Yaa shacabka uga wakiishay? Sideese gole ku-meel-gaar ahi uga duwanaanayaa heshiisyadii hore ee xilalka loogu qaybsan jiray isla siyaasiyiinta? Maxay beesha caalamku Golaha ula hadlayso? Dalalka shisheeye Golaha Mustaqbalka ulama xiriiraan sababtoo ah wuxuu caddeeyay inuu haysto taageerada aqlabiyadda shacabka. Waxay ula xiriiraan sababtoo ah Soomaaliya weli waa dowlad federaal ah oo nugul, Puntland iyo Jubalandna waxay leeyihiin muhiimad juqraafiyeed iyo mid amni. Deeq-bixiyeyaashu waxay ka baqayaan in khilaafka siyaasadeed uu wiiqo dagaalka Al-Shabaab ama uu abuuro qalalaase cusub. Waa walaac la fahmi karo. Laakiin raadinta xasillooni degdeg ahi marar badan waxay Soomaaliya dib ugu celisay halkii ay ka soo dhaqaaqday. Marka dowladda dhexe isku daydo isbeddel weyn, waxaa soo noqda baaqii ahaa: “Marka hore siyaasiyiinta hala heshiisiiyo.” Natiijadu waxay noqotaa in siyaasiga awooda inuu wax carqaladeeyo la siiyo miisaan ka weyn kan muwaadinka doonaya inuu si nabad ah u codeeyo. Beesha caalamku waa inay fududeyso wada-hadalka, laakiin ma aha inay noqoto garsooraha ugu dambeeya ee siyaasadda Soomaaliya. Mustaqbalka dalka waa inuu ku xirnaadaa dastuurkiisa, hay’adihiisa iyo codka dadkiisa—ma aha raalli ahaanshaha safaaradaha. Wada-hadal haa, awood diidmo joogto ah maya Isbarbardhigga mararka qaar lagu sameeyo Suudaan wuxuu leeyahay xad. Ciidamada RSF waa ciidan hubeysan oo dagaal ba’an kula jira dowladda Suudaan, halka Golaha Mustaqbalka uu yahay isbahaysi siyaasadeed oo sharci ah. Dowladda Soomaaliya mucaaradkeeda ulama dhaqmi karto sida jabhad hubeysan. Si kastaba ha ahaatee, hal mabda’ ayaa muhiim ah: wada-hadalku ma siin karo koox aan doorasho qaran ku imaan awood ka sarreysa hay’adaha dowladda. Wada-hadalku waa inuu hagaajiyaa nidaamka, furaa tartanka, yareeyaa khilaafka oo ilaaliyaa xuquuqda mucaaradka. Waa inuusan noqon hab mar kasta lagu burburiyo hay’adaha marka siyaasiyiin awood leh ay diidaan geeddi-socodka socda. Doorashada hala saxo—yaan laga noqon Dowladda Federaalka waxaa saaran masuuliyad culus. Waa inay xaqiijisaa in doorashooyinka soo socda ay yihiin kuwo ammaan ah, daahfuran, tartan dhab ah leh, si madax-bannaanna loo kormeero. Mucaaradku waa inuu helaa xorriyad uu ku abaabulo xisbiyo, ku soo bandhigo musharraxiin, ku ololeeyo, ula socdo codbixinta, uguna gudbiyo cabashooyinka hay’ado lagu kalsoonaan karo. Haddii dowladda ay maamusho musharraxiinta, guddiyada iyo natiijada, qof iyo cod wuxuu noqonayaa magac qurux badan oo aan wax macne ah lahayn. Golaha Mustaqbalkuna waa inuu ka gudbaa shirarka siyaasiyiinta iyo waraaqaha loo dirayo dibadda. Haddii xubnihiisu aaminsan yihiin inay shacabka taageero ka haystaan, waa inay dhistaan xisbiyo, soo bandhigaan qorshe cad, una tartamaan codka muwaadiniinta. Soomaaliya uma baahna in mucaaradka la aamusiiyo. Sidoo kale uma baahna in hay’adaha dowladda loo gacan geliyo koox kasta oo awood u leh inay carqalad abuurto. Waxay u baahan tahay dowlad lala xisaabtami karo, mucaarad mas’uul ah, sharci qof walba ka sarreeya iyo muwaadin leh cod la tixgeliyo. Heshiis siyaasadeed waa muhiim. Laakiin heshiis aan shacabka cod siinayn waa heshiis siyaasiyiin—ma aha heshiis qaran. Beesha caalamku waa inay Soomaaliya ku taageertaa inay horay u socoto, halkii ay mar kasta dib ugu celin lahayd nidaamkii ay isku dayaysay inay ka gudubto. Dowladda hadda jirta waa in lagu cadaadiyaa inay hagaajiso doorashada, ee ma aha inay ka tanaasusho. Waa in la taageeraa dadaalka lagu dhammaystirayo qof iyo cod, lagu xoojinayo dagaalka Al-Shabaab, laguna dhisayo hay’ado ka cimri dheer madaxda maanta joogta. Mustaqbalka Soomaaliya laguma go’aamin karo waraaq loo kala diro caasimadaha shisheeye. Waxaa lagu go’aaminayaa codka shacabka Soomaaliyeed.

The Somali Future Council- Whom Does It Represent, and What Is It Asking of the International Community?

27 July 2026
Somaliland oo Wajahaysa Xiisado Siyaasadeed, Dhaqaale iyo Amni

Somaliland oo Wajahaysa Xiisado Siyaasadeed, Dhaqaale iyo Amni

26 July 2026

Muqdisho iyo Horumarka Amniga: Guulaha Jira iyo Musuqmaasuqa Qarsoon ee Baraha Kontoroollada

12 May 2026

What Defines Somali Identity: Clan, Islam, or the Modern State?

5 May 2026
  • Facebook
  • Twitter
  • Pinterest
  • Instagram
  • YouTube
  • Vimeo
About Us
About Us

Qaran24 is is a reputable news website dedicated to providing accurate and timely information to its readers

Email Us: info@qaran24.com
Contact: +252-710000789

Facebook X (Twitter) Instagram YouTube TikTok
Titles
  • Authors
  • Awdal State
  • Business
  • Galmudug
  • Hirshabelle
  • legal opinion
  • News English
  • Opinion
  • Puntland
  • Somalia
  • Somaliland
  • SSC Khaatumo
  • Warka
Recent Post
  • Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed-Yey Matalaan, Maxayse Beesha Caalamka K a Doonayaan?
  • The Somali Future Council- Whom Does It Represent, and What Is It Asking of the International Community?
  • Somaliland oo Wajahaysa Xiisado Siyaasadeed, Dhaqaale iyo Amni
  • Muqdisho iyo Horumarka Amniga: Guulaha Jira iyo Musuqmaasuqa Qarsoon ee Baraha Kontoroollada
  • What Defines Somali Identity: Clan, Islam, or the Modern State?
X (Twitter)
  • Home
  • Warka
  • News English
  • Opinion
  • Business
  • Contact Us
  • About us
  • Authors
  • Privacy Policy
copyright @ 2024-2026. Qaran24. All rights reserved Designed by Abdikarin Dahir.

Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.